In maart 2020 opende Adelante een speciale afdeling voor post-IC COVID-19 patiënten die na hun IC-opname een indicatie hadden voor medisch specialistische revalidatie. Revalidatiearts Carlijn Wiertz onderzocht in deze periode welke klachten deze patiënten ervaren direct na hun IC-opname en in welke mate zij een jaar later nog beperkt worden in hun dagelijkse activiteiten zoals werk, huishouden en hobby’s. Daarnaast onderzocht zij de impact van de IC-opname van de patiënt op de familieleden.

In het tweede deel van haar promotieonderzoek richt zij zich op patiënten met post-COVID, de groep patiënten met langdurige klachten na besmetting met COVID-19. Voor dit deel van het onderzoek werkte ze, als onderdeel van het PINCOR-consortium*, aan een interdisciplinaire revalidatiebehandeling waarbij vanuit een holistische benadering iedere behandeling op de persoon wordt afgestemd. Op 19 november 2025 promoveerde Carlijn aan de Universiteit Maastricht.

Belangrijkste bevindingen
“Bij de post-IC COVID patiënten hebben we vooral gekeken hoe zij herstellen in hun dagelijks leven,” aldus Carlijn Wiertz. Het blijkt dat naast factoren over de ziekte, ook psychosociale factoren een rol spelen bij het herstel en het hervatten van dagelijkse activiteiten. Het herstel van post-IC COVID patiënten verloopt trager als er sprake is van onder meer vermoeidheidsklachten, de aanwezigheid van angst- of depressieve klachten of bij een passievere copingstyle. Verder blijkt dat familieleden van post-IC COVID patiënten vaker angstig zijn en depressieve klachten, post-traumatische stress en een hogere zorglast kunnen ervaren na de IC-opname. Als een familielid veel angstklachten ervaart, kan dit een negatieve invloed hebben op het hervatten van dagelijkse activiteiten van de patiënt. Het lijkt dus van belang om directe familieleden van de patiënten goed te betrekken bij het revalidatieproces.

De tweede groep patiënten, waar het onderzoek zich op richtte, is de groep post-COVID patiënten met vaak initieel milde klachten die later ontwikkelde tot post-COVID. Er wordt gesproken van post-COVID als patiënten langer dan twee maanden klachten ervaren. Deze groep patiënten is gevolgd tijdens en na hun deelname aan een poliklinische interdisciplinaire revalidatiebehandeling die gericht is op beter functioneren. Carlijn Wiertz: ”Deze interdisciplinaire revalidatiebehandeling voor post-COVID is recent geëvalueerd, de eerste resultaten van dit onderzoek zijn veelbelovend en worden eind 2025 verwacht.”

Wat willen we bereiken?
Een grote groep post-COVID patiënten kampt met aanhoudende klachten en ervaart hierdoor beperkingen in het dagelijks functioneren. Zij willen meer grip op het functioneren in het dagelijks leven. Het doel van het PINCOR project is het ontwikkelen van een evidence based revalidatiebehandeling, zowel binnen de eerste- als de tweede lijn. Binnen de tweede lijn gaat het dan om een evidence based interdisciplinaire revalidatiebehandeling die gericht is op het optimaliseren van dagelijkse activiteiten, ondanks klachten.

Onderzoek in samenwerking
Het promotieonderzoek valt gedeeltelijk onder de PINCOR-studie en is uitgevoerd in nauwe samenwerking met de vakgroep huisartsgeneeskunde van de Universiteit Maastricht en de Radboud Universiteit in Nijmegen. De studie is medegefinancierd door ZonMw.

Bekijk ook de video over de Post covid revalidatiebehandeling, opgenomen bij Adelante Revalidatiegeneeskunde Maastricht UMC+.

Over Carlijn Wiertz
Carlijn Wiertz is revalidatiearts bij team Hersenletsel van Adelante. In 2020 was ze intensief betrokken bij de opzet van de speciale afdeling voor COVID-patiënten na IC-opname. Daarnaast is zij onderzoeker bij Adelante Kenniscentrum en de Universiteit Maastricht. Op 19 november promoveerde zij aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift ‘From struggle to strength: Post COVID rehabilitation’.

Onderzoek naar post-covid revalidatie: van zorg naar participatie